สวัสดีครับ คุณกนกวรรณ
ขอตอบเป็นข้อๆเลยนะครับ
คำถาม 1). ไปซื้อกล้วยไม้จากสวน ต้นจะสมบูรณ์ รากยาวดี แต่พอมาเลี้ยงซักพัก จะดูโทรมลง
ข้อนี้ อันดับแรก ต้องทำความเข้าใจก่อนครับ ว่า กล้วยไม้ เป็นพืชที่ต้องการสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการเลี้ยงให้งามทั้ง
อุณภูมิ แสง ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศ การไหลเวียนถ่ายเทของอากาศในบริเวณที่เลี้ยง และการให้น้ำ+ปุ๋ยยา ซึ่งในสวนต่างๆ ก็จะจัดให้มีความเหมาะสมของพื้นที่สิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งระบบกิจวัตร การดูแลกล้วยไม้ที่ปลูก ให้เหมาะสมและเอื้ออำนวยให้มากที่สุดสำรับเลี้ยงกล้วยไม้ ในระยะเวลาอันสั้นที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อเตรียมจำหน่ายต้นเป็นสำคัญ
ส่วนมาก สวนกล้วยไม้เพื่อการค้า ต่างๆเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะมีพื้นที่หลายไร่จนถึงหลักสิบหลักร้อยไร่ก็มีครับ เค้าจะมีโรงเรือนในสภาพโรงเรือนกึ่งปิด ส่วนใหญ่ตั้งบนพื้นที่โล่ง มีซาแรน มีส่วนของหลังคาพลาสติกกันฝน บางสวนขุดร่องตามแนวแถวราวแขวนกล้วยไม้เป็นร่องขังน้ำเพื่อ เพิ่มความชื้น
หากเราเข้าไปเดินเที่ยวชมในโรงเรือนเหล่านั้น จะรู้สึกได้ว่าอากาศจะค่อนข้างชื้น อากาศจะนิ่ง อบอ้าวนิดๆติดค่อนข้างไปทางอากาศแบบร้อนชื้น อาจมีลมพัดเอื่อยๆบ้าง แสงค่อนข้างสม่ำเสมอ และได้แสงทั้งวัน และภายในจะรู้สึกว่าได้กลิ่นสารเคมี (ยารา/ยาฆ่าแมลง)
ทีนี้ มาดูที่ต้นกล้วยไม้กันบ้างครับ กล้วยไม้ที่ซื้อ ขายๆกันทั่วไป แบ่งเป็นสองแบบตามการปลูกและภาชนะ คือไม้กระถางแขวนจำพวก
กล้วยไม้รากอากาศ เช่นแวนด้า เอสโคเซ็นด้า มอกค่ารา รีแนน ฯลฯ พวกนี้จะมาเป็นต้นๆพร้อมดอกมีรากยาวๆดูในกระถางจะไม่มีเครื่องปลูกอะไรเลย
กับอีกแบบที่ ปลูกในกระถางพลสาติกกลมๆ มีก้อนมะพร้าวอัดเป็นเครื่องปลูก เหล่านี้เรียกว่า
กล้วยไม้แบบรากกึ่งอากาศ เช่นแคทลียา หวาย ฟาแลนด์ ฯลฯ พวกนี้ดีหน่อยครับคือยังพอมีเครื่องปลูกที่ช่วยกักเก็บความชื้น สารอาหาร ปุ๋ย/ยาไว้ในเครื่องปลูกได้บ้าง
แล้วพอเราซื้อมาปุ๊บ ก็ย้ายมาแขวนที่บ้านเราทันที ซึ่งส่วนมากจะเป็นลักษณะปลูกในบ้าน หรือมีโรงเรือนเล็กๆกันออกมาจากส่วนหนึ่งของหน้าบ้านหลังบ้าน หรือแขวนตามได้ต้นไม้ ซึ่งแน่นอน ว่ากล้วยไม้อาจจะชะงักหรือช็อกไปบ้างจากการเปลื่ยนที่เปลื่ยนอากาศ กะทันหัน ไหนจะอบมาในรถระหว่างการเดินทางจากสวนมาร้านและจากร้านมาที่บ้าน นี่เป็นเหตุแรกๆส่วนหนึ่งที่ทำให้ระยะยาวกล้วยไม้ไม่งาม เกิดจากการเปลื่ยนอากาศและอุณภูมิกระทันหัน แต่.. กล้วยไม้ก็จะพยายามปรับตัวให้อยู่รอดครับ เพราะ กล้วยไม้ เป็นพืชที่อึดและตายช้า ที่นี้ ลองคิดตามผมนะครับ ว่าสภาพในร้านค้าที่ขายกล้วยไม้ มันไม่เหมาะที่จะเลี้ยงกล้วยไม้ได้เลย ตามร้านเป็นที่พักและโชว์ขายสินค้าเท่านั้น สภาพมันต่างจากโรงเรือนที่กล้วยไม้อยู่และโตมาตั้งแต่ต้น แสงก็น้อยไม่สม่ำเสมอ แออัด ฯลฯ
แล้วไม่รู้ ว่ากล้วยไม้ต้องอยู่ในร้านนานเท่าไร กว่าที่เราจะซื้อมาครับ เมื่อมาถึงที่บ้าน กล้วยไม้ต้องปรับสภาพให้ได้กับสภาพแวดล้อมที่บ้านเราซึ่งมันต่างมากทั้งสภาพแวดล้อมแสง+อากาศ+ความชื้น+ การดูแลที่สวนทำเป็นกิจวัตรกับกล้วยไม้ ยิ่งบางสวน เค้าใส่ปุ๋ย /ยา อย่างสม่ำเสมอเป็นประจำ ตามอัตราส่วนที่กำหนดไว้ เมื่อมาถึงมือเรา เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่า สวนเค้าเลี้ยงมาอย่างไร
กล้วยไม้ส่วนมากที่งามๆต้นสมบูรณ์ ก็เพราะปุ๋ย/ยาที่ทางสวนฉีดพ่นมา เมื่อเราซื้อมาแล้วรดน้ำอย่างเดียวเป็นหลักและแขวนเลี้ยงในที่ไม่เหมาะสม ไม่นาน ความสมบูรณ์ ที่สะสมอยู่ในต้นก็จะลดลงโทรมลงๆ ถึงแม้ เราะใส่ปุ๋ยเป็นประจำทุกอาทิตย์ แต่ก็ไม่เท่ากับที่สวนเค้าฉีดพ่นครับ เหมือนมีคำพูดที่ว่า เคยเลี้ยงด้วยหูฉลาม แล้วกลับมากินข้าวแกงครับ
ทั้งหมดนี่ น่าจะเป็นสาเหตุครับ หลักๆ ที่ทำให้ไม้ค่อยๆทรุดลงเมื่อมาถึงมือเรา ส่วนทางแก้ไข ขอรวบยอดไปตอบในข้อ2 เพราะการดูแลไม้เล็ก และกล้วยไม้ใหญ่ที่ซื้อมา มีหลักการดูแลคล้ายๆกันแตกต่างกันบ้างในสว่วนรายละเอียดปลีกย่อยเล็กๆน้อยๆครับ ขออนุญาตมาต่อ วันพรุ่งนี้ครับ
